Fiets onderhoud › Derailleur afstellen
Versnellingen · 15–30 min
Derailleur afstellen: stop het overspringen
Springt je ketting over of schakelt hij traag? Met een schroevendraaier en tien minuten stel je je derailleur zelf af. Hieronder doe je het stap voor stap, eerst achter, dan voor.
Een derailleur afstellen klinkt technischer dan het is. Negen van de tien keer staat alleen de kabelspanning net verkeerd, en die corrigeer je met de stelschroef bij je shifter. In deze gids stel je eerst de achterderailleur af, want daar merk je het schakelen het meest, en daarna de voorderailleur. Lukt het schakelen daarna nog niet soepel, dan ligt het meestal aan een vuile of versleten ketting.
Wanneer moet je je derailleur afstellen?
Stel je versnelling af zodra je dit merkt: de ketting springt vanzelf naar een ander verzet, schakelen naar een groter tandwiel gaat traag, of je hoort geratel terwijl je niet schakelt. Na een nieuwe kabel of na transport rekt de kabel een beetje op, dus ook dan is bijstellen normaal. Een goed afgestelde derailleur blijft daarna lang staan.
Wat heb je nodig?
Achterderailleur afstellen in 6 stappen
Zet de ketting op het kleinste tandwiel
Schakel achter naar het kleinste tandwiel en voor naar het middelste blad. Zo staat er weinig kabelspanning en begin je op een vast nulpunt.
Controleer de H-schroef
De H-schroef begrenst het kleinste tandwiel. Het bovenste geleidewieltje moet recht onder dat tandwiel staan. Draai bij tot dat klopt.
Stel de kabelspanning in
Schakel één klik omhoog. Pakt hij niet door, draai dan de stelschroef bij je shifter een kwartslag los tot de ketting netjes overspringt.
Loop alle versnellingen door
Schakel rustig het hele bereik op en neer. Aarzelt hij ergens, corrigeer dan met kleine kwartslagen aan de stelschroef.
Zet de L-schroef
De L-schroef begrenst het grootste tandwiel zodat de ketting niet in je spaken loopt. Stel zo af dat hij net niet aanloopt.
Test onder belasting
Maak een rondje en schakel met druk op de pedalen. Soepel en stil? Klaar. Zo niet, herhaal stap 3.
Voorderailleur afstellen
De voorderailleur stel je op dezelfde manier af met een H- en L-schroef plus de kabelspanning. Belangrijk is de hoogte: de buitenkant van de kooi staat 1 à 2 mm boven het grootste kettingblad en loopt er evenwijdig mee. Schuurt de ketting in een uiterste stand, corrigeer dan met de bijbehorende begrenzingsschroef.
Versnellingen blijven overspringen: veelgemaakte fouten
Blijft je versnelling overspringen nadat je alles hebt afgesteld? Loop dit na voor je opnieuw begint te draaien:
| Symptoom | Waarschijnlijke oorzaak | Oplossing |
|---|---|---|
| Ketting springt onder druk | Versleten ketting of cassette | Ketting vervangen |
| Traag naar groter tandwiel | Te weinig kabelspanning | Stelschroef ¼ los |
| Ratelt op één tandwiel | Derailleurhanger krom | Laten richten |
Welk gereedschap heb je nodig?
Voor het afstellen heb je genoeg aan een kruiskopschroevendraaier; voor de kabel een kabeltang. Bekijk de aanbevolen sets als je nog niets in huis hebt. Een schone aandrijflijn helpt enorm, dus combineer dit met je ketting smeren.
Veelgestelde vragen
Welke schroef is voor welk tandwiel?
H begrenst het kleinste tandwiel (hoogste snelheid), L het grootste. De stelschroef bij je shifter regelt de kabelspanning ertussenin.
Hoe vaak moet ik mijn derailleur afstellen?
Meestal een paar keer per jaar, en altijd na een nieuwe kabel. Een goed afgestelde derailleur blijft lang staan als je ketting schoon is.
Geschreven door Thijs Bakker, fietstechnicus