Versnellingen blijven overspringen? Dit is waarom

Niets is zo vervelend als een ketting die uit zichzelf overspringt terwijl je kracht zet. Voor je eindeloos aan de stelschroef draait, sluit je eerst de meest voorkomende oorzaken uit.

Oorzaak 1: kabelspanning

De meest voorkomende oorzaak is een net verkeerde kabelspanning. Na een nieuwe kabel of na transport rekt die op. Draai de stelschroef bij je shifter een kwartslag los als hij traag naar een groter tandwiel schakelt, of juist vast als het andersom is. Schakel rustig het hele bereik door en corrigeer met kleine stapjes.

Oorzaak 2: versleten ketting of cassette

Springt hij vooral over onder druk, dan is je ketting of cassette waarschijnlijk versleten. Meet je ketting met een rekmeter. Een nieuwe ketting op een versleten cassette blijft overspringen, dus vervang ze bij twijfel samen.

Oorzaak 3: kromme derailleurhanger

Is je fiets gevallen of omgevallen, dan kan de derailleurhanger krom staan. Dan schakelt hij op één of twee tandwielen slecht, hoe je ook afstelt. Een fietsenmaker richt die hanger met speciaal gereedschap recht.

Zo stel je de kabelspanning bij

De stelschroef bij je shifter of op de achterderailleur is je belangrijkste gereedschap. Zet de ketting op het kleinste achtertandwiel en schakel één klik omhoog. Pakt hij niet meteen door, draai de stelschroef dan een kwartslag tegen de klok in om de kabel iets strakker te zetten. Loop daarna rustig het hele bereik op en neer en corrigeer in kleine stapjes. Aarzelt hij bij het terugschakelen, draai dan juist de andere kant op. Geduld en kleine correcties werken beter dan grote draaien.

Wanneer ga je naar de fietsenmaker?

Heb je de ketting schoongemaakt, de kabelspanning afgesteld en de ketting gemeten, en springt hij nog steeds over, dan ligt het vaak aan een kromme derailleurhanger of een versleten cassette. Die twee zijn lastiger zelf op te lossen. Een hanger laten richten is goedkoop en voorkomt dat je eindeloos blijft afstellen. Twijfel je over de slijtage van je cassette, neem dan je oude ketting mee zodat de fietsenmaker meteen kan meekijken.

Voorkom overspringen met onderhoud

De beste manier om overspringen te voorkomen is regelmatig onderhoud. Een schone, gesmeerde ketting schakelt merkbaar beter dan een droge, vuile, en slijt veel langzamer. Controleer je kabels af en toe: een gerafelde of stroef lopende kabel geeft een trage, onnauwkeurige schakeling. Houd ook je geleidewieltjes schoon, want vuil daarop verstoort de kettinglijn. Door deze kleine dingen bij te houden, voorkom je dat je steeds opnieuw aan de stelschroef moet draaien. De meeste schakelproblemen zijn eerder een gevolg van achterstallig onderhoud dan van een echt afstelprobleem.

De rol van een schone ketting

Het klinkt als een open deur, maar negen van de tien keer dat een fiets slecht schakelt, helpt het al om eerst de ketting schoon te maken en te smeren. Vuil tussen de schakels maakt de ketting stug, waardoor hij niet soepel van tandwiel naar tandwiel glijdt. Begin daarom altijd met reinigen voor je iets aan de afstelling verandert; vaak is het probleem dan al opgelost en hoef je nergens meer aan te draaien.

Veelgestelde vragen

Lees verder: de complete gids Derailleur afstellen.